سنتهای زیبای نوروز در میان اقوام لر ساکن در شهرستان پردیس
یکی از اقوام ساکن شهرستان پردیس که در این سالها برای تحصیل، کار و سکونت (بویژه پس از ساخت خانه های مسکن مهر) به شهرستان پردیس مهاجرت کردند لر ها هستند که به مناسک زیبای نوروزی آنها امروز می پردازیم.
به گزارش پایگاه خبری صبح پردیس، سنت عید نوروز در میان اقوام لر فوق العاده غنی وعمیق ومتنوع است که ریشه های آن حتی نسبت به بسیاری از مناطق کشور دارای عمق تاریخی بکر ودست نخورده ایی بوده و شناخت آن در گستره فرهنگ زاگرس والبته قوم لر فهم می شود.
شناخت دقیق عید نوروز باتوجه به ریشه های عمیق تاریخی اش و گستره جغرافیایی پهناوری که این جشن بزرگ وباستانی در آن برگزار می شود کاری است بس سترگ واین شناخت هنوز از آنچنان جذابیتی برخوردار است که هر پژوهش جدید در هر منطقه جغرافیایی در قلمرو موسوم به حوزه نوروز برگی نو و زرین از اصالت و مانایی این عید بزرگ ایرانی را متجلی می کند.
هر منطقه به این معنی که ایران بزرگ به عنوان یک کانون تمدنی قدیمی وپهناور در فرهنگ بشر و البته با این تنوع قومی، مذهبی، قبیلگی و… هنوز ناشناخته مانده و کاوش های جدید تر درباره ریشه ها وسنن بیشمار وابسته به عید نوروز به درستی عمق این ناشناختگی را نشان می دهد.
به تعبیری بهتر تنوع برگزاری جشن نوروز در بین اقوام ومناطق متعدد ایران پهناور به خوبی وحدت و کثرت موجود در عید نوروز را نشان می دهد.
جمله قومیت های گسترده تر و پرجمعیت با ریشه های اصیل ایرانی که دردرون جغرافیای کهن خود اصالت تاریخی خودرا حفظ کرده و دارای تنوع فرهنگی مختص به خود نیز هستند وهمین کثرت باعث شده که این اقوام هرکدام به نوبه خود باری از اصالت وزیبایی های نوروز را در خود حفظ کنند اگرچه همه درریشه های نوروز مشترکند.
یک کارشناس هنر و محقق فرهنگ عامه لرستان در این خصوص می گوید: سنت عید نوروز در لرستان فوق العاده غنی وعمیق ومتنوع است که ریشه های آن حتی نسبت به بسیاری از مناطق کشور دارای عمق تاریخی بکر ودست نخورده ایی بوده وشناخت آن در گستره فرهنگ زاگرس و البته قوم لر فهم می شود.
خواستگاه و پیشینه نوروز و جشن سر آغاز بهار و شروع سال نو در میان این مردم با آئین کهن برای نخستین بار شاید هرگز نتوان به نتایج قطعی و دقیقی رسید،اما پاره ایی از شواهد می گوید که این سنت دیرینه از دو تمدن بزرگ سومری و بابلی که بر بستر دو رود تاریخ تمدن ساز دجله و فرات در همجواری ایران و بالاخص لرستان و ایلام فعلی و خوزستان نشأت گرفته و دامنه آن به سرزمین ایران از طریق کاسی ها و لولوبی ها و سپس مادها رسیده و پس از رنگ و لعاب دادن به امپراتوری عظیم هخامنشی و ساسانی و دوره های مختلف تاریخی در التهاب روزگار، سینه به سینه و نسل اندر نسل به اکنون ما رسیده و زین پس هم چنین است.
به گفته این پژوهشگران فرهنگ عامه لرستان نوروز و سنت های رایج و مرتبط با آن نیز در میان قوم لر به دو قسم تقسم می گردد؛بخش اول رسم و رسوم قبل از آغاز نوروز و پیش از تحویل سال و بخش دوم نیز آیین های سال تحویل و سیزده روز بعد از آن می باشد.
سرکشی به خانوادها از دیگر رسومات عید نوروز در میان اقوام لرستان است وسرکشی در این منطقه با همدردی قبل از آغاز عید در آمیخته است ، یادآورمی شود: یک رسم رایج و انسانی که الان در خوشبینانه ترین حالت ممکن تنها رمقی از آن بر جای مانده، سرکشی به خانواده های خویشاوندانی است که در طی سال رو اتمام، عزیزی را از دست داده باشند، در این موقعیت تعدادی از نزدیکان آن به جهت همدردی، حدود کم و بیش یک هفته به عید، با مشورت قبلی بزرگتران خاندان به طور دسته جمعی بر بالین خانواده داغدیده سیه پوش و هنوز عزادار رفته و سوگواری مفصلی در آن روز انجام می دهند.
قبل از عید زنان لر وظیفه داشتند که به احترام خانواده عروس ، برای نامزد نافه برّ پسرشان خلعتی، سربندی… یا با کله قند یا یک بسته حنا و حتی در پاره ای مواقع یک قرقره نخ خیاطی یا در مواردی چند متر نخ لوله گلوله شده «دشکه» به دیدار خانواده عروس آینده رفته و احترام و دین خود را اداء کنند؛ پدر خانواده نیز موظف به تهیه شیرینی و آجیل و مقدمات سفره هفت سین نوروز با سرانگشت بانوان مهرورز و تزئین گر که ده دوازده روز گذشته بدون آنکه کسی به آنها یادآور کرده باشد بطور خودجوش در سینی و یا ظروفی مشابه دانه نای روشن گندم یا حبوبات دیگر را با نیتی مملو از شور زندگی در خیسانده تا سبزه بدمد و دخترکانی نوباوه با شاخه عودی در دستان عطر انگیزشان…
رسومات قبل وپس از تحویل سال نیز وجود دارد که هر کدام از این سنن از اصالت باستانی و ریشه های عمیقی برخورددارهستند؛رسوماتی مثل گردیله گیری یا همان خانه تکانی البته قبل از عید،سبزی عید وکاشت سبزه با گندم که در گذشته زنان عشایر با قرار دادن سبزه ها برروی مالاروتیرک چپرها خواهان برکت وفور نعمت در گله ها می شدند ؛همچنین بازی های بومی و محلی مانند دال پلان خصوصا در مناطق گرمسیری که بهارطرواتی دیگر دارد ؛دید وبازدید های نوروزی براساس ساختار اجتماعی ایلات وقبایل لر در احترام به بزرگان طوایف ومعمرین خاندان ها ، نوروز خوانی و….سنت های بیشمار دیگر.
باید اضافه کنیم که اقوام مختلف ساکن ایران طبق مطالعات مردم شناسی دارای آیین و سنت های زیبایی هستند که متاسفانه پس از مهاجرت به شهرها اجرای این آیین کمرنگ می شود و این خاصیت شهرنشینی است، اما لازم است با یادآوری آنها بر ارزش های کهن و اصیل خود بمانیم و با فرهنگ زیبای اجدادی امان آشنا شویم.
انتهای پیام/